قبل از بارداری چه آزمایش‌هایی لازم است؟

برنامه‌ریزی برای بارداری یکی از بهترین راه‌ها برای مراقبت از سلامت مادر و جنین است. انجام برخی بررسی‌های پزشکی پیش از بارداری می‌تواند به شناسایی مشکلات احتمالی، بررسی وضعیت بدن و آماده شدن برای یک بارداری سالم کمک کند.

البته همه افراد به آزمایش‌های یکسان نیاز ندارند و پزشک با توجه به سن، سابقه پزشکی، داروهای مصرفی و شرایط فرد، آزمایش‌های مناسب را پیشنهاد می‌کند.

آزمایش‌های مهم پیش از بارداری

۱. آزمایش شمارش کامل خون

آزمایش شمارش کامل خون یا CBC به بررسی وضعیت گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها کمک می‌کند. این آزمایش ممکن است برای شناسایی کم‌خونی یا برخی مشکلات خونی درخواست شود.

۲. بررسی گروه خونی و Rh

آگاهی از گروه خونی و وضعیت Rh در مراقبت‌های بارداری اهمیت دارد. اگر مادر Rh منفی باشد، پزشک شرایط لازم برای پیشگیری از عوارض احتمالی ناسازگاری Rh را بررسی می‌کند.

۳. بررسی ایمنی در برابر بیماری‌های عفونی

بسته به سابقه واکسیناسیون و شرایط فرد، ممکن است بررسی ایمنی نسبت به سرخجه و آبله‌مرغان یا آزمایش برخی عفونت‌ها توصیه شود. آزمایش‌های مربوط به هپاتیت، HIV و سایر عفونت‌ها نیز بر اساس راهنماهای پزشکی و عوامل خطر انجام می‌شوند.

اگر نسبت به سرخجه یا آبله‌مرغان ایمنی نداشته باشید، پزشک درباره واکسیناسیون و فاصله مناسب تا اقدام برای بارداری راهنمایی می‌کند.

۴. بررسی قند خون

در افرادی که سابقه دیابت، اضافه‌وزن، سابقه خانوادگی یا عوامل خطر دیگر دارند، پزشک ممکن است آزمایش قند خون یا HbA1c را درخواست کند. کنترل قند خون پیش از بارداری می‌تواند در کاهش برخی خطرات بارداری نقش داشته باشد.

۵. بررسی تیروئید

آزمایش تیروئید برای همه افراد به‌صورت روتین ضروری نیست؛ اما در صورت سابقه بیماری تیروئید، علائم مشکوک، ناباروری یا برخی عوامل خطر، پزشک ممکن است آزمایش TSH را تجویز کند.

۶. بررسی کمبودهای تغذیه‌ای

اگر علائم کمبود آهن یا برخی مواد مغذی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی درخواست کند. مصرف خودسرانه مکمل‌های متعدد توصیه نمی‌شود.

همچنین معمولاً توصیه می‌شود افراد از پیش از بارداری اسیدفولیک مصرف کنند. مقدار معمول برای بسیاری از افرادی که قصد بارداری دارند، روزانه ۴۰۰ میکروگرم است؛ اما افراد دارای عوامل خطر خاص ممکن است به دوز متفاوتی نیاز داشته باشند که باید توسط پزشک تعیین شود.

آیا آزمایش ژنتیک پیش از بارداری لازم است؟

در برخی شرایط، بررسی ناقل بودن بیماری‌های ژنتیکی می‌تواند مفید باشد؛ به‌ویژه اگر در خانواده سابقه بیماری ارثی وجود داشته باشد، زوجین با یکدیگر نسبت خویشاوندی داشته باشند یا سابقه بارداری مبتلا به بیماری ژنتیکی داشته باشند.

پزشک یا مشاور ژنتیک می‌تواند با بررسی سابقه خانوادگی مشخص کند که آیا انجام آزمایش‌های ژنتیکی پیش از بارداری مناسب است یا خیر.

چه زمانی برای بررسی‌های پیش از بارداری مراجعه کنیم؟

بهتر است پیش از شروع اقدام برای بارداری، یک جلسه مشاوره با پزشک یا ماما داشته باشید. در این جلسه می‌توانید درباره داروهای مصرفی، بیماری‌های زمینه‌ای، واکسیناسیون، تغذیه و سابقه بارداری‌های قبلی صحبت کنید.

اگر داروی تجویزی مصرف می‌کنید، آن را خودسرانه قطع نکنید. بعضی داروها باید پیش از بارداری تغییر کنند، اما تصمیم‌گیری در این مورد باید با نظر پزشک باشد.

جمع‌بندی

آزمایش‌های پیش از بارداری برای همه افراد یکسان نیستند. بررسی خون، وضعیت ایمنی و عفونت‌ها، قند خون، تیروئید یا آزمایش‌های ژنتیکی ممکن است با توجه به شرایط فرد لازم باشند. بهترین کار این است که پیش از اقدام برای بارداری، با پزشک مشورت کنید و برنامه بررسی و مکمل‌ها را متناسب با نیاز خود تنظیم کنید.

برای مطالعه مطالب بیشتر درباره بارداری و سلامت مادر و کودک، به مجله تخصصی آناناز سر بزنید.